Wat is HDMI?

Wat is HDMI precies? HDMI staat voor High-Definition Multimedia Interface en is de meest gebruikte aansluiting om beeld en geluid van een laptop of computer naar een monitor, televisie of beamer te sturen. Eén kabel doet beide, dus je hebt geen aparte geluidskabel nodig.

Op kantoor kom je HDMI overal tegen: in vergaderruimtes, aan dockingstations en aan de meeste schermen. Weten welke versie je hebt, scheelt gedoe. Oudere kabels en poorten halen 1920 bij 1080 beeldpunten, nieuwere versies doen 4K en hogere beeldsnelheden. Sluit je een 4K-scherm aan met een oude kabel, dan krijg je een korrelig beeld of helemaal niets, terwijl er niets kapot is.

Waar je op let: koop kabels die de versie vermelden die je nodig hebt, houd ze kort, en gebruik voor afstanden boven een meter of tien een actieve kabel of een omzetter naar netwerkkabel. Veel moderne laptops hebben geen HDMI-poort meer maar alleen USB-C; die kan hetzelfde beeldsignaal doorgeven via een dock of een verloopstukje.

HDMI-versies: 1.4, 2.0 en 2.1 uitgelegd

HDMI is sinds 2003 stap voor stap uitgebreid. Elke nieuwe versie geeft meer bandbreedte en dus ruimte voor een hogere resolutie en een hogere verversingssnelheid (refresh rate). Dit zijn de drie versies die je in de praktijk tegenkomt:

• HDMI 1.4 (2009): 10,2 Gbps. Full HD tot 120 Hz, 4K tot maximaal 30 Hz. Hier kwam ook ARC bij, het Audio Return Channel, waarmee een tv geluid terugstuurt naar een soundbar via dezelfde kabel.
• HDMI 2.0 (2013): 18 Gbps. 4K bij 60 Hz. De latere versies 2.0a en 2.0b voegden HDR-ondersteuning toe (HDR10 en HLG).
• HDMI 2.1 (2017): 48 Gbps. 4K bij 120 Hz en 8K bij 60 Hz, plus eARC, VRR en ALLM. Die extra functies zijn optioneel per poort, dus een 2.1-poort heeft ze niet automatisch allemaal.

Nieuwere versies werken altijd samen met oudere apparaten. Je krijgt dan alleen niet de nieuwste functies of de hogere bandbreedte. Let op: op kabels staat geen versienummer. Fabrikanten mogen alleen de snelheidslabels gebruiken: Standard, High Speed, Premium High Speed (getest tot 4K bij 60 Hz) en Ultra High Speed (nodig voor 4K bij 120 Hz en 8K). Voor een normaal kantoorscherm in Full HD of 4K bij 60 Hz volstaat HDMI 2.0 met een High Speed- of Premium High Speed-kabel. Ultra High Speed is vooral relevant voor gaming en 8K.

HDMI, USB-C of VGA: wat zit er op je laptop en scherm?

HDMI verving de grote VGA-aansluiting op laptops en computers. Het verschil: VGA stuurt alleen een analoog videosignaal, HDMI stuurt digitaal beeld én audio over dezelfde kabel. Een digitaal signaal komt zonder kwaliteitsverlies aan. Het werkt, of het werkt niet. Ruis of een vaag beeld zoals bij analoge kabels heb je bij HDMI niet.

USB-C gaat nog een stap verder. Een USB-C-kabel kan audio, video, data en stroom tegelijk doorgeven. Daarom hebben veel nieuwe laptops alleen nog USB-C. Met een dock of een USB-C-naar-HDMI-kabel sluit je zo’n laptop gewoon aan op een HDMI-scherm of beamer. Het signaal wordt gespiegeld en de laptop laadt vaak meteen op via dezelfde kabel.

Verder bestaan er drie formaten HDMI-stekker: standaard, mini en micro. Ze doen functioneel hetzelfde, alleen de maat verschilt. Mini en micro zie je vooral op camera’s en kleine apparaten. Past een stekker niet, dan is een verloopstukje meestal de goedkoopste oplossing. Check bij twijfel de handleiding of specificaties van het apparaat: daar staat welk type aansluiting erop zit en welke functies (zoals ARC) een poort ondersteunt.

Geen beeld via HDMI? Zo los je het op kantoor op

De meeste HDMI-problemen liggen niet aan het scherm of de laptop, maar aan de kabel, de poort of een instelling. Loop dit rijtje af voordat je iets vervangt:

• Geen signaal: controleer of het scherm op de juiste HDMI-ingang staat en of de kabel aan beide kanten goed vastzit. Probeer daarna een andere kabel of een andere poort.
• Knipperend beeld, sterretjes of uitvallende lijnen: de kabel kan de resolutie of verversingssnelheid niet aan. Dat gebeurt vaak bij te lange of goedkope kabels. Gebruik een kortere of gecertificeerde kabel.
• Lange afstanden: boven ongeveer tien meter wordt het signaal onbetrouwbaar. Kies dan een kabel met ingebouwde signaalversterking (actieve kabel) of een optische HDMI-kabel.
• Zwart beeld bij beveiligde content: dat kan een HDCP-fout zijn, de kopieerbeveiliging op HDMI. Een firmware-update van het scherm of de bron lost dit vaak op.
• Te weinig poorten: een HDMI-switch of -splitter geeft extra aansluitingen op een scherm in de vergaderruimte.

Nog een tip: een HDMI-kabel kan de beeldkwaliteit niet verbeteren, hooguit verslechteren. Dure kabels met vergulde stekkers geven geen beter beeld of geluid. Houd kabels kort (een of twee meter is meestal genoeg) en koop het type dat past bij het zwakste apparaat in de keten. Een oude laptop haalt geen 4K, ook niet met de duurste kabel.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen HDMI 2.0 en HDMI 2.1?

HDMI 2.0 levert 18 Gbps en doet 4K bij 60 Hz. HDMI 2.1 levert 48 Gbps en doet 4K bij 120 Hz en 8K bij 60 Hz, met extra functies zoals eARC en VRR. Voor kantoorschermen is HDMI 2.0 ruim voldoende.

Heb ik een dure HDMI-kabel nodig?

Nee. HDMI is digitaal: het signaal komt goed aan of helemaal niet. Zolang de kabel het juiste snelheidslabel heeft en niet beschadigd is, maakt merk of prijs geen verschil in beeldkwaliteit.

Wat betekent ARC op een HDMI-poort?

ARC staat voor Audio Return Channel. Via die poort stuurt een tv of scherm het geluid terug naar een soundbar of receiver over dezelfde HDMI-kabel. Je hebt dan geen aparte audiokabel nodig. eARC is de verbeterde versie vanaf HDMI 2.1, met meer bandbreedte voor formaten als Dolby Atmos.

Welke HDMI-kabel heb ik nodig voor een 4K-scherm?

Voor 4K bij 60 Hz volstaat een High Speed- of Premium High Speed-kabel in combinatie met HDMI 2.0 of hoger op beide apparaten. Wil je 4K bij 120 Hz, dan heb je een Ultra High Speed-kabel en HDMI 2.1-poorten nodig.

Meer lezen: Wat is een dockingstation? · Wat is USB-C?