Een schijfkloon is een een-op-een kopie van een volledige schijf naar een andere schijf. Niet alleen je documenten gaan mee, maar ook het besturingssysteem, de geinstalleerde programma’s, de instellingen en de opstartinformatie. Zet je de kloonschijf in een computer, dan start die op alsof er niets veranderd is.
Voor het MKB is dit vooral handig bij vervanging en bij snelle uitwijk. Een laptop met een volle of trage schijf krijgt een grotere SSD zonder dat iemand een dag bezig is met opnieuw installeren. En bij een defecte schijf zet je de kloon erin en werkt de medewerker binnen een uur weer door.
Belangrijk verschil met een back-up: een kloon is een momentopname op een fysieke schijf, meestal maar een versie, en hij ligt vaak op dezelfde locatie. Een back-up bewaart meerdere versies, buiten de deur, en beschermt daarmee ook tegen ransomware of een fout die je pas na een week ontdekt. Gebruik een kloon dus als hulpmiddel bij migratie of snel herstel, niet als vervanging van je back-up.
Hoe werkt schijf klonen?
Bij het klonen van een schijf kopieert kloonsoftware alles van de bronschijf naar de doelschijf: de partities, het besturingssysteem, je bestanden en de opstartinformatie. Het resultaat is een exacte kopie die zelfstandig opstart. Dat is het verschil met kopiëren in Windows Verkenner — daarmee krijg je wel je documenten mee, maar geen werkend systeem.
In de praktijk hang je de nieuwe SSD via een dockingstation of een USB-naar-SATA-adapter aan de computer, kies je in de software welke schijf de bron is en welke de doelschijf, en laat je het proces lopen. Daarna wissel je de schijven om, of pas je de opstartvolgorde in het BIOS of UEFI aan. Is de doelschijf groter dan de oude harde schijf, dan kun je de partitie achteraf uitbreiden zodat je de volle ruimte gebruikt.
Wanneer gebruik je een kloon, en wanneer een image of back-up?
Een kloon is het handigst bij een eenmalige actie: een HDD vervangen door een SSD, een laptop overzetten naar nieuwe hardware, of snel weer draaien na een defecte schijf. Je hebt meteen een werkende schijf in handen.
Een image is een gecomprimeerd bestand van diezelfde schijf en past op een netwerkschijf of in de cloud. Dat is praktischer als je meerdere versies wilt bewaren of meerdere computers wilt herstellen. En een back-up is iets anders dan beide: die bewaart meerdere versies buiten de deur en beschermt daarmee ook tegen ransomware en tegen fouten die je pas later ontdekt. Voor een bedrijf is de kloon dus een hulpmiddel, geen vervanging van je back-upschema.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt het klonen van een harde schijf?
Dat hangt vooral af van de hoeveelheid gegevens en de snelheid van de verbinding. Reken bij een gewone USB-verbinding op grofweg een uur per 500 GB; van SSD naar SSD in de computer zelf gaat het aanzienlijk sneller. Plan het buiten werktijd, want de medewerker kan er tijdens het proces niet op werken.
Moet de nieuwe SSD even groot zijn als de oude schijf?
Even groot hoeft niet, maar er moet wel genoeg ruimte zijn voor alles wat er echt op staat. Kloon je naar een kleinere schijf, dan moet je eerst opruimen en de partities laten aanpassen door de software. Groter mag altijd.
Kun je een schijf klonen zonder aparte software?
Windows heeft geen ingebouwde kloonfunctie. Je gebruikt dus kloonsoftware, of een hardware-duplicator die twee schijven rechtstreeks kopieert zonder computer ertussen. Veel SSD-fabrikanten leveren zelf een gratis kloontool bij hun schijven.
De computer start niet op na het klonen. Wat nu?
Meestal staat de opstartvolgorde nog op de oude schijf. Controleer in het BIOS of UEFI of de nieuwe schijf als eerste opstartbron staat en of de oude schijf nog is aangesloten. Wis de oude schijf pas als de kloon aantoonbaar werkt — hij is tot dat moment je terugweg.
Wat OkayICT hierin doet: We zorgen dat herstel van een werkplek of server niet leunt op een losse kopie, maar op een getest herstelplan.
Meer lezen: Wat is een image-back-up? · Wat is een bare metal restore?
