Zijn je gegevens gelekt bij een datalek? Zo kom je erachter

Datalekken zijn helaas een vast onderdeel van het digitale leven geworden. Er gaat bijna geen maand voorbij zonder nieuws over een groot bedrijf, webshop of platform dat klantgegevens heeft laten uitlekken. En de gevolgen kunnen fors zijn: van identiteitsfraude tot misbruik van je accounts.

Het vervelende is dat je vaak niet eens weet dat je gegevens zijn gelekt. Tussen het moment van een lek en de melding kunnen maanden zitten — soms zelfs jaren. Niet voor niets hebben browsers als Edge en Chrome meldingen ingebouwd die je waarschuwen als een opgeslagen wachtwoord in een lek is opgedoken. Maar wat als er méér dan alleen je wachtwoord is buitgemaakt?

Het goede nieuws: je kunt zelf checken of je gegevens zijn gelekt, en er zijn duidelijke stappen om de schade te beperken. In dit artikel laten we zien hoe.

Zo controleer je of je gegevens zijn gelekt

Er zijn een paar betrouwbare manieren om dit te checken:

• Have I Been Pwned (haveibeenpwned.com) is de bekendste. Je vult je e-mailadres in en ziet in welke bekende datalekken het is opgedoken, en welke gegevens daarbij betrokken waren. Je kunt je er ook op abonneren voor een melding bij een toekomstig lek.
• De ingebouwde wachtwoordcontrole van je browser of wachtwoordmanager waarschuwt je als een opgeslagen wachtwoord is gelekt.
• Meldingen van bedrijven zelf. Onder de AVG zijn organisaties verplicht je te informeren bij een datalek met jouw gegevens. Neem zo’n mail serieus — maar let op: ook nepmails over “een datalek” worden gebruikt voor phishing. Ga bij twijfel rechtstreeks naar de site, niet via de link.

Wat je moet doen als je gegevens zijn gelekt

1. Wijzig direct je wachtwoord

Is een wachtwoord gelekt, wijzig het dan meteen — en overal waar je datzelfde wachtwoord gebruikte. Precies daarom is hergebruik van wachtwoorden zo gevaarlijk: één lek geeft toegang tot al je andere accounts. Een wachtwoordmanager lost dit op.

2. Zet MFA aan

Multifactor-authenticatie zorgt dat een gelekt wachtwoord alleen niet genoeg is om binnen te komen. Zet het aan op al je belangrijke accounts, zeker e-mail en bankzaken. Zie welke MFA is het veiligst.

3. Let op je rekening en accounts

Zijn er financiële gegevens betrokken, houd dan je bankrekening scherp in de gaten en zet meldingen aan in je bankapp. Verschijnen er vreemde afschrijvingen, neem dan direct contact op met je bank en blokkeer zo nodig je kaart.

4. Wees alert op vervolg-phishing

Na een lek weten criminelen vaak je naam, e-mailadres en soms meer. Daarmee sturen ze gerichte, overtuigende phishing. Wees dus extra kritisch op mails en berichten die naar het lek verwijzen of om gegevens vragen. Zie cyberdreigingen om op te letten.

5. Overweeg passkeys

Steeds meer diensten ondersteunen passkeys: wachtwoordloos inloggen dat bestand is tegen phishing en niet in een datalek kan lekken zoals een wachtwoord. Een mooie stap om je belangrijkste accounts beter te beschermen. Zie wat zijn passkeys.

En als bedrijf?

Voor je bedrijf gelden dezelfde principes, maar met hogere inzet. Lekt er zakelijke data, dan kan er een meldplicht bij de Autoriteit Persoonsgegevens gelden. Zorg voor een wachtwoordmanager voor je team, MFA op alle zakelijke accounts en een plan voor als het misgaat. Zie ons cyberaanval-stappenplan.

Zo pak je het aan

• Check je e-mailadres op Have I Been Pwned en zet meldingen aan.
• Gebruik een wachtwoordmanager met unieke wachtwoorden per account.
• Zet MFA aan op alles wat belangrijk is.
• Blijf alert op phishing die op een lek inspeelt.

Veelgestelde vragen

Hoe weet ik of mijn gegevens gelekt zijn?

Vul je e-mailadres in op Have I Been Pwned; die toont in welke bekende lekken het voorkomt. Daarnaast waarschuwen browsers en wachtwoordmanagers je bij gelekte wachtwoorden, en zijn bedrijven onder de AVG verplicht je te informeren.

Wat is het eerste wat ik moet doen na een lek?

Wijzig het betrokken wachtwoord, en overal waar je het hergebruikte. Zet daarna MFA aan. Zo maak je een gestolen wachtwoord onbruikbaar voor aanvallers.

Ik krijg een mail over een datalek. Is die echt?

Wees voorzichtig — nepmails over datalekken zijn een populaire phishingtruc. Klik niet op de link, maar ga rechtstreeks naar de website van het bedrijf om te controleren.

Helpt een wachtwoordmanager echt?

Zeker. Die maakt en onthoudt voor elk account een uniek, sterk wachtwoord, zodat één lek niet meteen al je accounts raakt. Het is een van de effectiefste maatregelen die je kunt nemen.

Wil je zeker weten dat jij en je team goed beschermd zijn tegen de gevolgen van een datalek? We helpen je met wachtwoordbeheer, MFA en een plan voor noodgevallen. Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek.