RFID staat voor radio frequency identification. Een klein label, de tag, bevat een chip met een uniek nummer en een antenne. Komt de tag in de buurt van een lezer, dan stuurt die lezer radiogolven uit en antwoordt de tag met zijn nummer. De meeste tags hebben geen batterij nodig: ze halen hun stroom uit het signaal van de lezer. Je toegangspas en het labeltje in een winkelartikel werken zo.
Het verschil met een streepjescode is dat er geen zichtlijn nodig is. Een barcode moet je een voor een voor de scanner houden; een RFID-lezer leest een hele doos of pallet in een keer, ook door verpakking heen. Voor het MKB betekent dat snellere voorraadtellingen, minder zoekgeraakt gereedschap en toegangsbeheer zonder sleutels die je moet vervangen als iemand uit dienst gaat.
Er zijn korte-afstandstags, zoals NFC in je pas of telefoon, en tags die tot enkele meters ver leesbaar zijn voor magazijngebruik. Waar je op let: metaal en vloeistoffen storen het signaal, dus test in je eigen omgeving voordat je duizenden tags bestelt. Let ook op privacy en beveiliging. Een simpele tag zendt zijn nummer aan iedereen die het vraagt en oude pastypen zijn te kopiëren, dus kies voor toegangscontrole een versleutelde variant.
Hoe RFID werkt: tag, lezer en antenne
Wat is RFID technisch gezien? Drie onderdelen die samenwerken. De tag zit op of in het object: een chip met een uniek nummer plus een antenne. De lezer stuurt via zijn eigen antenne een radiosignaal uit. Komt de tag in dat veld, dan wordt de chip wakker en stuurt hij zijn gegevens terug. De lezer vangt dat antwoord op en geeft het nummer door aan software.
De software doet het echte werk. Die verwerkt de ontvangen informatie en hangt er een actie aan: een voorraadregel bijwerken, een deur openen, een melding sturen. Zonder koppeling met je voorraad-, toegangs- of ERP-systeem hou je losse nummers over.
Passieve, actieve en semi-passieve tags
Passieve RFID-tags hebben geen eigen energiebron. Ze halen hun stroom uit het signaal van de lezer en worden alleen gelezen als ze dicht genoeg in de buurt zijn. Het zijn kleine, goedkope labels die jaren meegaan zonder onderhoud. Dit type zit in kaartjes, stickers en toegangspassen.
Actieve RFID-tags hebben wel een batterij en zenden zelf signalen uit. Hun leesafstand is daardoor veel groter en je kunt er apparaten of karren mee volgen die bewegen. Ze kosten meer per stuk en de batterij is eindig, dus vervanging hoort in je planning.
Daartussen zit de semi-passieve tag: wel een batterij aan boord, maar antwoorden doet hij pas als de lezer erom vraagt. Handig als je naast het nummer ook iets wil meten, zoals temperatuur tijdens transport.
Voor de meeste MKB-toepassingen zijn passieve tags de logische keuze. Actieve RFID-tags worden pas interessant als je dure of mobiele spullen in real-time wil volgen.
Frequenties: LF, HF en UHF
RFID-technologie werkt in drie frequentiebanden. Die bepalen de leesafstand, de snelheid en hoe gevoelig het systeem is voor zijn omgeving.
LF (lage frequentie, rond 125 kHz) leest alleen vlakbij en heeft weinig last van storing. Je ziet het bij oudere toegangspassen en het chippen van dieren.
HF (hoge frequentie, 13,56 MHz) leest tot ongeveer een meter en is de band waarin ook NFC valt. Toegangspassen, betaalkaarten en bibliotheekpasjes zitten hier.
UHF (ultrahoge frequentie) is de snelste band en haalt onder ideale omstandigheden ongeveer twaalf meter. Dit is de band voor magazijn en retail, waar je een hele pallet in één keer wil scannen. In de praktijk haal je dat maximum zelden: metaal, vocht en de plaatsing van de antenne halen het bereik omlaag.
RFID, NFC en de barcode naast elkaar
Near Field Communication (NFC) is een variant binnen RFID die alleen op enkele centimeters werkt en in twee richtingen informatie kan uitwisselen. Je telefoon leest een tag uit én verstuurt zelf gegevens; betalen bij de kassa is het bekendste voorbeeld. Gewone RFID-tags antwoorden alleen. Die kleine leesafstand maakt NFC ook lastiger af te luisteren.
Een barcode is goedkoper en vraagt geen chip, maar heeft altijd zicht nodig: je houdt artikelen één voor één voor de scanner en een vies etiket leest niet meer. RFID werkt door verpakking heen en leest tientallen tags achter elkaar. De rekensom is meestal simpel: barcode blijft goedkoper per label, RFID wint zodra het aantal handelingen per dag hoog is. Veel bedrijven combineren ze op één label.
Waar je RFID in een MKB-bedrijf tegenkomt
Toegang. De pas of druppel waarmee medewerkers binnenkomen is de meest voorkomende toepassing op kantoor. Rechten regel je centraal in het toegangsbeheersysteem: iemand uit dienst betekent een pas blokkeren, geen sloten vervangen.
Voorraad en inventarisatie. Een handscanner leest een hele stelling in enkele minuten. Dat maakt tellen iets van een vast ritme in plaats van een jaarlijks karwei, en het sluit mooi aan op je IT-inventarisatie.
Gereedschap en apparatuur. Getagde laptops, meetapparatuur en gereedschapskisten zijn terug te vinden: je ziet wie wat meenam en wat niet terugkwam.
Beveiliging en privacy
Een eenvoudige tag zendt zijn nummer aan iedere lezer die erom vraagt. Prima voor een doos schroeven, niet voor een deur. Oudere pastypen zijn bovendien met goedkope apparaten te kopiëren. Kies voor toegangscontrole een versleutelde kaartsoort en laat je leverancier zwart op wit zetten welke dat is.
Denk ook aan privacy. Zodra een pas aan een persoon hangt, leg je vast wie waar en wanneer is geweest. Bepaal vooraf hoelang je die logs bewaart en wie ze mag inzien.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen RFID en NFC?
NFC is een vorm van RFID die op enkele centimeters werkt en in twee richtingen communiceert. Een gewone RFID-tag stuurt alleen zijn gegevens terug als een lezer daarom vraagt. NFC zit standaard in vrijwel elke smartphone, RFID vraagt aparte lezers.
Hoe ver kun je een RFID-tag uitlezen?
Dat hangt af van de frequentie en het type tag. LF-tags moeten er vrijwel tegenaan, HF-tags halen ongeveer een meter en passieve UHF-tags onder ideale omstandigheden zo’n twaalf meter. Actieve RFID-tags met batterij komen veel verder. Reken in je eigen ruimte altijd op minder dan het foldergetal.
Werkt RFID door verpakking en op metaal?
Door karton, plastic en hout leest RFID prima. Metaal en vloeistoffen storen het signaal wel; daarvoor bestaan speciale on-metal tags. Test dat met een handvol tags voordat je duizenden stuks bestelt.
Is RFID duur om in te voeren?
De tags zelf kosten weinig, zeker passieve tags. Het geld zit in de lezers en vooral in de koppeling met je bestaande software. Begin daarom klein: één magazijn of één deur, en breid uit als het werkt.
Wat OkayICT hierin doet: wij denken mee over waar RFID echt tijd oplevert, en regelen de lezers, tags en koppeling met je voorraad- of toegangssysteem.
Meer lezen: Wat is NFC? · Wat is een toegangspas? · Wat is een barcodescanner?
